Delen: de sleutel in de energietransitie

Delen: de sleutel in de energietransitie

In Voorhout staan 33 Plus op de Meter-woningen in de wijk Hooghkamer. Dit is niet zomaar een voorbeeldproject, een pilot die gauw vergeten wordt, maar een vernieuwend concept dat de wereld van energie op zijn kop gaat zetten. Dat vindt Adriaan Harthoorn, directeur van Stafier en initiator van het Plusleven-concept. “Met dit project bevrijden we mensen uit de klauwen van de fossiele kracht.”

De woonwijk Hooghkamer in Voorhout bestaat uit 33 woningen, elk voorzien van geïntegreerde energieleverende of -opslaande technieken zoals PV-panelen, warmtepompen en thuisbatterijen. Daarmee wekt de in de zomer van 2019 opgeleverde wijk meer energie op dan er wordt verbruikt. Uniek hieraan is dat de energie niet alleen onderling wordt verdeeld, maar dat hij verbonden is met de energiehandelsmarkt. Zo wordt aanbod, opwekking en gebruik van energie optimaal op elkaar afgestemd. Het resultaat: geen omkijken naar de energienota voor de bewoner.

Plusleven

Dit zogeheten Plusleven-concept komt uit de koker van Harthoorn, die al sinds 2013 met Stafier op zoek is naar een andere manier om de markt te benaderen. “In 2015 heeft dit geresulteerd in een deelconcept onder de naam Plusdak, een energieleverend dak voor de transformatie van bestaande woningbouw.” Voor het concept werd samengewerkt door Stafier, Velux en Isobouw en ‘al wandelende’ ontstond hierdoor de behoefte voor een totaaloplossing. Dat leidde tot de geboorte van 4YEF (For Your Energy Freedom): een knooppunt voor het interne huisbesturingssysteem en de externe energiehandel. Samen met Van der Hulst Bouwbedrijf probeerde Harthoorn dit platform aan de man te brengen, maar ze vingen bot bij de grote bouwers. “Tot mijn grote verbazing”, aldus Harthoorn. “Gasloos was toentertijd nog een brug te ver. Een paar jaar later en onze profetie was uitgekomen, als ik het zo mag noemen. Dat was ontzettend kicken.” Daarop besloten de partijen om vanuit 4YEF, vanuit de filosofie ‘Door Samenwerken, Delen in Overvloed’, zelf het Plusleven-concept uit te werken. Het resultaat is de woonwijk Hooghkamer.

Zogenaamd slim

Dus, hoe werkt het? “Alle energiecomponenten van de 33 woningen in Hooghkamer zijn verbonden aan een gateway. Zo kun je het verbruik van elk apparaat monitoren, iets wat ik ‘zogenaamd slim’ noem, maar je kunt de apparaten ook stuurbaar maken. Simpel gezegd: je kunt apparaten aan- of uitzetten. Is dat dan echt slim? Nee, nog steeds niet. Wij wilden een stap verder: een platform waar alles verbonden is – niet alleen woningen, ook bedrijventerreinen en utiliteitsgebouwen – om energie te delen.”

“Dat is 4YEF. Dit platform verzamelt alle assets in de cloud, die in die omgeving worden gekoppeld aan de energiehandelsmarkt. De interactie tussen de assets en de energiehandelsmarkt wordt geoptimaliseerd door slimme sturing op basis van weermodellen en andere beschikbare datastromen. Al die informatie wordt ingezet om energiestromen te optimaliseren binnen de comfortgrenzen van de bewoners.”

Delen: de sleutel in de energietransitie

Echt slim

Het idee achter dit verbonden systeem van individuele woningen, om de woningmarkt maar als voorbeeld te gebruiken, is dat er automatisch gehandeld wordt met energie om de positie van de eigenaar te optimaliseren. Harthoorn: “Stel: het is ochtend, de energieprijs is drie keer zo hoog. Dan trekt de woning energie uit de batterij. Op een later moment heeft de energie op de markt een negatieve prijs, dus dan wordt die automatisch door het systeem binnengehaald en opgeslagen. Zo kan bijvoorbeeld de boiler al met warm water klaar staan als de bewoner ’s avonds thuiskomt”. “Dit concept, het energiepositief maken van fysieke assets, kan zo ver de plus in dat je warm water, verwarming, eigen gebruiken zelfs brandstof gratis kunt maken”, vervolgt Harthoorn. “Dat is toch waanzinnig?” In de praktijk zijn we daar nog niet, geeft Harthoorn toe. In het half jaar na oplevering van de 33 woningen is de verwachting dat de meeste daarvan een overschot van circa 2.000 kWh hebben. Twee woningen wekken minder op en hangen op NOM, terwijl een enkele uitschieter de 10.000 kWh bereikt. “Gemiddeld zit de hele wijk dik in de plus. Zo kan je een paar duizend kilowattuur per jaar in de auto tanken. Dit geeft bij een overschot van 2.000 kWh al 10.365 km (bij verbruik van een LEAF 16,4 kWh/100 km en een laadverlies van 15 procent). In de volgende fase willen we dat verhogen naar 20.000 km.”

Van droom naar realiteit

Dat deze pluswoningen de hele energie-uitgave neutraliseren, daar is Harthoorn heilig van overtuigd, maar hij is ook realistisch. “De slimme sturing, de lerende algoritmes, de profielen die worden gemaakt; daar zijn we nu mee bezig. We willen dit kunnen onderbouwen en dat kan pas na een hele cyclus, of zelfs meerdere. Maar we zitten ook middenin de energietransitie, dus we gaan ook niet wachten. Samen met de expertise, kennis en kunde van onze consortiumpartners gaan we laten zien dat het werkt. Want natuurlijk doet het dat.”

Als het aan Harthoorn ligt, vervangt 4YEF in de toekomst de positie van energieleveranciers. “4YEF heeft daarin meer weg van een assetmanager; het handelt, levert en past aan waar nodig, allemaal achter de schermen, om het zo comfortabel mogelijk te maken in dienst van de gebruiker. Allemaal op het scherpst van de snede. Daarbij draagt 4YEF bij aan het realiseren en borgen van een ambitieuze opgave.”

Delen: de sleutel in de energietransitie

Stafier-directeur Adriaan Harthoorn, initiator van het Plusleven-concept.

De kracht van delen

Dat gegeven maakt het des te belangrijker dat er wordt samengewerkt, zegt Harthoorn. “Hoe meer data er beschikbaar is voor zo’n platform, hoe scherper de gebruiker wordt bediend. Dat is goed voor iedereen. In onze economie gaan we telkens uit van rendement en winstmaximalisatie, maar ruil dat eens om voor de kracht van delen. Geloof me, dan explodeert je rendement. Delen is zó krachtig, daar verander je de wereld mee.”

“Stel je gaat in dit concept met vijf mensen één Nissan Leaf delen. Die tweede auto’s die de meeste gezinnen hebben, schop je er dan uit. Dat levert per gezin zoveel op. Ook bedrijfsauto’s kunnen we veel meer delen, in plaats van ieder een eigen dienstauto. Als je dat stimuleert, ga je snijden in de overhead van al die bedrijven. Het is een kwestie van loslaten. We moeten het egocentrisme omruilen voor delen. Als we dat doen, echt waar, dan ga je een wonder zien.”

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c41 c184 c225 c243
De impact van sportcomplexen verduurzamen

De impact van sportcomplexen verduurzamen

Wat is de impact van een verduurzaming van sportcomplexen? Ook dit vastgoed gaat stap voor stap van het aardgas af. Wat levert dit op en wat zijn op dit moment ...

Lees verder

c21 c41 c185 c225 c237 c243
Inzicht in toekomstwaarde van gebiedsontwikkelingen met GPR Gebied

Inzicht in toekomstwaarde van gebiedsontwikkelingen ...

De introductie van GPR Gebied komt als geroepen: er moet veel én snel gebouwd worden, met hoge kwaliteit en een flinke wensenlijst op het gebied van duurzaamheid. ...

Lees verder

c21 c41 c225 c243
Zo verduurzaam je met netcongestie

Zo verduurzaam je met netcongestie

Toekomstbestendig renoveren en nieuwbouwen, binnen de kaders van netcongestie. Hoe pak je dat aan? Die vraag stellen we aan experts Rudy Grevers van Alklima / Mitsubishi ...

Lees verder

c21 c184 c225 c243
Dit zijn de oplossingen voor netcongestie

Dit zijn de oplossingen voor netcongestie

Dagelijks is netcongestie in het nieuws, genoemd als belemmerende factor voor verduurzaming. Zo wordt onder andere genoemd dat warmtepompen niet meer in woningen ...

Lees verder

c21 c225 c243
Snelle EV-laadstations voor elektrificatie gebouwen

Snelle EV-laadstations voor elektrificatie gebouwen

De nieuwste technologieën in Pro DC Chargers, hoe dit bijdraagt aan bedrijfsvoering en ervaringen van gebruikers. Dit alles en meer komt onder de aandacht ...

Lees verder

c21 c41 c225 c243 c293
Breng praktijkkennis eerder in bij ontwerp- en bouwprocessen

Breng praktijkkennis eerder in bij ontwerp- ...

Zijn er kansen voor duurzame ventilatie in de gestapelde bouw? Die vraag werd beantwoord door diverse experts tijdens het R- Event 2024. Duurzaam Gebouwd was erbij, ...

Lees verder

c21 c225 c243
Opleiding besteedt aandacht aan gedragsverandering en praktijkcasus

Opleiding besteedt aandacht aan gedragsverandering ...

De opleiding Basiscertificaat Energietransitie Gebouwde Omgeving (B.E.G.O.) voegde de modules ‘Weerstand wegnemen’ en ‘Gedragsverandering in de ...

Lees verder

c21 c26 c41 c134 c243 c265
Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero van Breda

Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero ...

Gezondheid en duurzaamheid zijn speerpunten van de gebiedsontwikkeling Hero van Breda. Voor de realisatie van het eerste woongebouw ‘De Meeker’ ondertekenden ...

Lees verder

c21 c26 c40 c185 c243
Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe sporthal

Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe ...

Een nieuwe sporthal met aangrenzende horecavoorzieningen komt in de nieuwe wijk Lincolnpark in Hoofddorp. Overdag wordt deze gebruikt door de twee nabijgelegen ...

Lees verder

c21 c225 c243
Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Forteiland Pampus opent zijn duurzame energie voorziening. Minister van Klimaat en Energie Rob Jetten verzorgde op 29 mei de plechtigheid. Door middel van wind, ...

Lees verder

c21 c41 c184 c225 c243
Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Netcongestie is geen belemmering, maar een kans. Voor zowel woningcorporaties, gemeenten als ontwikkelaars. En welke impact maken we als we utiliteitsgebouwen als ...

Lees verder

c21 c225 c243
Beheerplatform voor optimaliseren energiegebruik bedrijven

Beheerplatform voor optimaliseren energiegebruik ...

Een Energy Command Center helpt organisaties om naar slimmer en groener facilitair beheer en energie-efficiëntie te versnellen. Een een end-to-end combinatie ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up