Hoe ziet dat eruit, duurzaamheid op een woonboot?

timer5 min
Hoe ziet dat eruit, duurzaamheid op een woonboot?

Zo transformeerde een coaster met een bedompt ruim en centrale machinekamer tot een behaaglijk huis en duurzame woning.

Is het een schip of een boot? Een aak misschien? Voor de maritieme fijnproever zal je het niet snel goed zeggen. De Mado (bouwjaar 1932) wás een coaster, en dus een zeewaardig schip. Nu is de motor eruit en is het een woonboot en het sfeervolle thuis voor Sander Rutten en Marieke van Nood en hun kinderen. Een duurzaam en comfortabel thuis, binnenkort helemaal gasloos.

“Het idee van wonen op een schip kwam van mij”, vertelt Marieke van Nood. “Leven op het water heeft me altijd aangetrokken. Toen we op zoek waren naar een andere woning en deze kans zich voordeed, hoefde ik er niet lang over na te denken.” De kans? Een plek aan de Amsterdamse Levantkade, op fietsafstand van het oude centrum van de hoofdstad. Het Centraal Station kun je vanuit je huiskamer zien liggen. Lees: vanuit de Mado, een voormalig zeegaand vrachtschip. Daar moest nog wel het een en ander aan vertimmerd worden, om het maar heel voorzichtig te zeggen.

“Het was nog echt een schip”, vertelt Sander Rutten. “Een bedompt ruim waar geslapen werd en een bruggedeelte met verschillende kleine hokjes. Alles om de machinekamer heen gebouwd.” Die grote dieselmotor moest dus sowieso vertrekken, maar hoe creëer je daarna een behaaglijk leefhuis?

Zo duurzaam mogelijk leven

“Voor ons stond ook van het begin af aan vast dat we in dit schip zo duurzaam mogelijk wilden leven”, geeft Van Nood aan. “Het beperken van je CO2-uitstoot vind ik heel belangrijk en niet afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen voelt ook gewoon goed. Dus wilden we een warmtepomp voor de verwarming en het warmtapwater. Aangevuld met zonnecollectoren op het dak.”

Rutten: “Dat betekende ook dat we het schip zeer goed moesten isoleren. Meer dan je bij een gasketel zou doen. En dat we overal voor vloerverwarming zouden kiezen. Het verhoogt wel het comfort, natuurlijk. De romp is bekleed met een minstens 10 centimeter dikke laag PUR-isolatie en is daarna afgetimmerd. Dat was echt vakwerk: de wanden lopen vrijwel nergens recht, dus probeer daar maar eens plaatmateriaal netjes tegenaan te timmeren.”

Hoe ziet dat eruit, duurzaamheid op een woonboot?Voor dat vakwerk tekent Enne de Vries uit Echtenerbrug. Eerst deed hij dat in dienst van de werf waar Sander en Marieke het werk lieten uitvoeren. Maar die werf ging failliet, terwijl het schip nog maar net in opbouw was. Sander: “Dat heeft ons heel veel geld gekost. En het moest toch af. Uiteindelijk heb ik ontslag genomen om er zelf, samen met mijn schoonvader, zoveel mogelijk zelf aan te doen. Maar zonder Enne zouden we dat nooit allemaal gekund hebben. Hij werkt nu rechtstreeks voor ons.”

Ook een belangrijke hulp: bevriend architect Hans Hoppenbrouwers van HBN architecten in Amsterdam. “Ze hebben me ingehuurd, maar het voelde lang niet altijd als werken”, glimlacht Hoppenbrouwers. “Ik heb vooral goed geluisterd naar hun wensen en dromen en ze geadviseerd en enige sturing gegeven. Om een voorbeeld te noemen: als je te veel van je duurzame installatie uitgaat, vergeet je wel eens dat je ook comfortabel en logisch in je huis wilt leven. Ruimtes klein houden, bijvoorbeeld, hoeft helemaal niet als de isolatie voldoende is.”

Behaaglijke zitkamer

“Hans heeft ons ook heel goed geholpen in het definiëren van ruimtes”, vertelt Van Nood hierover. “De pui van de stuurhut is eruit gegaan en het geheel is vergroot. Daar is heel veel (HR++) glas in gekomen. Dat is onze woonkeuken en eetkamer geworden, waar we volop genieten van het licht en het vrije uitzicht over de haven en de stad. Van de open verdieping daarboven, waar vroeger de stuurman stond, is een plek gemaakt om te lezen en muziek te luisteren en uit te kijken over de stad. Doordat we zo veel licht en ruimte hebben in die twee ruimtes, legde Hans ons uit, is het juist heel prettig dat we in het ruim een behaaglijke zitkamer hebben. Het licht valt daar van boven door het glas in de voormalige luiken, en je hebt er helemaal geen last van inkijk.”

Sander is heel enthousiast over de installateur, Bijdevaate Installaties in Zierikzee. “Hij is gespecialiseerd in duurzame laagtemperatuursystemen, niet per se in schepen. Maar hij bleek bereid zich er volledig in te verdiepen. En heeft het echt heel mooi en strak afgewerkt. Ook hebben we vloerverwarming in het hele schip laten leggen. Met de lussen 10 centimeter hart op hart, dus veel dichter bij elkaar dan je bij een hoogtemperatuursysteem zou doen.”

Kwaliteit van de installateur

De warmte wordt allereerst opgewekt door 6 auroTHERM zonnecollectoren op het dak van het stuurhuis. Wanneer de zon niet (voldoende) schijnt, springt de aroTHERM luchtwater-warmtepomp bij, die achter de stuurhut staat. Die warmte wordt verzameld in een allSTOR buffervat van 800 liter. De technische afdeling van Vaillant maakte een compleet installatieschema, waarin ook de benodigde producten van andere leveranciers waren ingetekend, zoals de pompen, de verschillende expansievaten, de vuilfilters en de automatische ontluchters.

Hoe ziet dat eruit, duurzaamheid op een woonboot?

In de woonkeuken en eetkamer is het volop genieten van het licht en het vrije uitzicht.

“De installateur hoefde alleen maar de installatietekening van Vaillant te volgen”, legt Rutten uit. “Maar hoe hij dat doet, bijvoorbeeld of hij goed rekening houdt met bereikbaarheid en met hoe het er esthetisch komt uit te zien, dat is echt een kwaliteit van de installateur.”

In de punt van het schip bleek nog ruimte over om een compleet gastenverblijf te bouwen, met een eigen ingang, een keukentje en een eigen douche. Sander: “Die gastenruimte is zeker een meter of 15 van de allSTOR verwijderd. Dat zou betekenen dat als iemand daar de warmwaterkraan opendraait, het best lang duurt voordat het warme water daar is aangekomen. Dat voelt niet comfortabel. Daar heeft Bijdevaate een oplossing voor gevonden: een ringleiding met circulatiepomp. Die wordt geactiveerd zodra het licht aan gaat in het gastenverblijf. Er wordt dan alvast warm water naartoe gepompt, zodat het comfort is gewaarborgd.”

Wat zien we daar aan de wand hangen, in de technische ruimte? Sander: “Ja, dat is nog een klein gasketeltje. We gaan onze eerste winter in en alle berekeningen wijzen erop dat we het helemaal met de warmtepomp en de zonneboiler af kunnen. Maar voor alle zekerheid hebben we toch dat keteltje opgehangen.”

Marieke tot slot: “We koken nu ook nog op gas, dus die aansluiting vanaf de wal hebben we nog nodig. Maar als het met de warmte en het warm water nu allemaal goed blijkt te werken, is koken op elektriciteit, liefst van onze eigen zonnepanelen, de volgende stap.”

Tekst: Marcel van der Winden, Beeld: Vaillant

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c41 c184 c225 c243
De impact van sportcomplexen verduurzamen

De impact van sportcomplexen verduurzamen

Wat is de impact van een verduurzaming van sportcomplexen? Ook dit vastgoed gaat stap voor stap van het aardgas af. Wat levert dit op en wat zijn op dit moment ...

Lees verder

c21 c41 c185 c225 c237 c243
Inzicht in toekomstwaarde van gebiedsontwikkelingen met GPR Gebied

Inzicht in toekomstwaarde van gebiedsontwikkelingen ...

De introductie van GPR Gebied komt als geroepen: er moet veel én snel gebouwd worden, met hoge kwaliteit en een flinke wensenlijst op het gebied van duurzaamheid. ...

Lees verder

c21 c41 c225 c243
Zo verduurzaam je met netcongestie

Zo verduurzaam je met netcongestie

Toekomstbestendig renoveren en nieuwbouwen, binnen de kaders van netcongestie. Hoe pak je dat aan? Die vraag stellen we aan experts Rudy Grevers van Alklima / Mitsubishi ...

Lees verder

c21 c184 c225 c243
Dit zijn de oplossingen voor netcongestie

Dit zijn de oplossingen voor netcongestie

Dagelijks is netcongestie in het nieuws, genoemd als belemmerende factor voor verduurzaming. Zo wordt onder andere genoemd dat warmtepompen niet meer in woningen ...

Lees verder

c21 c225 c243
Snelle EV-laadstations voor elektrificatie gebouwen

Snelle EV-laadstations voor elektrificatie gebouwen

De nieuwste technologieën in Pro DC Chargers, hoe dit bijdraagt aan bedrijfsvoering en ervaringen van gebruikers. Dit alles en meer komt onder de aandacht ...

Lees verder

c21 c41 c225 c243 c293
Breng praktijkkennis eerder in bij ontwerp- en bouwprocessen

Breng praktijkkennis eerder in bij ontwerp- ...

Zijn er kansen voor duurzame ventilatie in de gestapelde bouw? Die vraag werd beantwoord door diverse experts tijdens het R- Event 2024. Duurzaam Gebouwd was erbij, ...

Lees verder

c21 c225 c243
Opleiding besteedt aandacht aan gedragsverandering en praktijkcasus

Opleiding besteedt aandacht aan gedragsverandering ...

De opleiding Basiscertificaat Energietransitie Gebouwde Omgeving (B.E.G.O.) voegde de modules ‘Weerstand wegnemen’ en ‘Gedragsverandering in de ...

Lees verder

c21 c26 c41 c134 c243 c265
Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero van Breda

Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero ...

Gezondheid en duurzaamheid zijn speerpunten van de gebiedsontwikkeling Hero van Breda. Voor de realisatie van het eerste woongebouw ‘De Meeker’ ondertekenden ...

Lees verder

c21 c26 c40 c185 c243
Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe sporthal

Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe ...

Een nieuwe sporthal met aangrenzende horecavoorzieningen komt in de nieuwe wijk Lincolnpark in Hoofddorp. Overdag wordt deze gebruikt door de twee nabijgelegen ...

Lees verder

c21 c225 c243
Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Forteiland Pampus opent zijn duurzame energie voorziening. Minister van Klimaat en Energie Rob Jetten verzorgde op 29 mei de plechtigheid. Door middel van wind, ...

Lees verder

c21 c41 c184 c225 c243
Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Netcongestie is geen belemmering, maar een kans. Voor zowel woningcorporaties, gemeenten als ontwikkelaars. En welke impact maken we als we utiliteitsgebouwen als ...

Lees verder

c21 c225 c243
Beheerplatform voor optimaliseren energiegebruik bedrijven

Beheerplatform voor optimaliseren energiegebruik ...

Een Energy Command Center helpt organisaties om naar slimmer en groener facilitair beheer en energie-efficiëntie te versnellen. Een een end-to-end combinatie ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up