BENG? Ga zelf aan de slag met ENORM

BENG? Ga zelf aan de slag met ENORM

Vanaf 2020 moet in Nederland Bijna Energie Neutraal Gebouwd (BENG) worden. Voor overheidsgebouwen breekt dat moment al twee jaar eerder aan: in 2018. Dit betekent dat sommige projecten die nu op de schetstafel liggen hiermee rekening moeten houden. Er is best wat hulp beschikbaar om hierop te anticiperen. Maar waar begint u?

Het begint bij BENG zelf. Wat is BENG? Waar moet u rekening mee houden? En hoe kunt u de BENG-kentallen eenvoudig uitrekenen? Het zijn vragen die op ieders lippen branden. We beantwoorden ze in dit artikel en bieden een concreet handvat.

BENG staat voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (in het Engels Nearly Zero Energy Buildings (NZEB)). BENG is een term die uit Europa komt. Alle landen van de EU zullen vanaf 2020 hun energieprestatie-eisen in de vorm van BENG-indicatoren gaan uitdrukken. Voor Nederland betekent dit dat de Energieprestatiecoëfficiënt (EPC) op dat moment verdwijnt.

BENG-eisen zijn opgebouwd uit drie losse indicatoren. Een nieuw te bouwen gebouw moet vanaf 2020 voldoen aan alle drie de indicatoren. De indicatoren zijn:

  1. Eis aan de maximale energiebehoefte (in kWhenergiebehoefte/m2)
  2. Eis aan het maximale primaire energiegebruik (in kWhprimair/m2)
  3. Eis aan het minimale aandeel hernieuwbare energie (in %)

1.  Maximale energiebehoefte

De eis aan de maximale energiebehoefte is opgenomen om te stimuleren dat gebouwen zo ontworpen worden dat zij zo min mogelijk energie hoeven te gebruiken. De energiebehoefte voor verwarming, koeling, ventilatie (en verlichting voor utiliteitsbouw) moet onder een bepaalde waarde blijven. Dit betekent dat er bijvoorbeeld gekozen moet worden voor zeer goed isoleren, een compacte bouwvorm met een optimale ligging ten opzichte van de zon en het zoveel mogelijk benutten van zonlicht en daglicht. Deze indicator is gericht op het beperken van de energiebehoefte, dat betekent dus dat in deze indicator aspecten als een efficiënte opwekker of PV-panelen nog niet van belang zijn. Die onderwerpen komen bij indicator 2 en 3 aan de orde.

De eis wordt uitgedrukt in de energiebehoefte in kWhenergiebehoefte/m2, er wordt dus afgestapt van de Megajoule (MJ) als eenheid.

2.  Maximaal primair energiegebruik

De tweede indicator stelt een eis aan het maximale primaire energiegebruik per m2. De eis wordt uitgedrukt in kWhprimair/m2. In deze indicator worden dezelfde energieposten meegenomen als in de huidige EPC-berekening gebeurt. Dat betekent dat goed isoleren, efficiënte koel- en verwarmingstoestellen, energiezuinige verlichting, PV-panelen en meer allemaal gewaardeerd worden. Er is dus een grote gelijkenis met de EPC-berekening. Het grootste verschil is dat de indicator niet in een EPC-waarde wordt uitgedrukt, maar in kWh/m2.

3.  Aandeel hernieuwbare energie

De laatste indicator ten slotte is het aandeel hernieuwbare energie. Ieder gebouw zal op de een of andere manier gebruik moeten maken van hernieuwbare energie. Onder hernieuwbare energie wordt in dit geval verstaan de opbrengst van PV-panelen, zonnecollectoren, windenergie, biomassa en de duurzame bron van een warmtepomp.

Concepteisen

Om de markt de kans te geven om ervaring op te doen met BENG-bouwen stuurde minister Blok in de zomer van 2015 aan de Tweede Kamer een brief met daarin een tabel met concept BENG-eisen. Deze tabel geeft een eerste indruk van de niveaus waar de minister aan denkt voor 2020.

tabel 1 Concept BENG-eisen

 

1.

2.

3.

 

Energiebehoefte [kWhenergiebehoefte/m2.jr]

Primair energiegebruik [kWhprimair/m2.jr]

Aandeel hernieuwbare energie [%]

Woningen

Max 25 kWh/m2

Max 25 kWh/m2

Min 50%

Overige utiliteitsgebouwen*

Max 50 kWh/m2

Max 25 kWh/m2

Min 50%

Onderwijsgebouwen

Max 50 kWh/m2

Max 60 kWh/m2

Min 50%

Gezondheidzorggeb.

Max 65 kWh/m2

Max 120 kWh/m2

Min 50%

* zoals kantoren, bijeenkomstgebouwen, logies, etc. m.u.v. industriegebouwen

De niveaus zijn (uiteraard) strenger dan de huidige energieprestatie-eisen. De markt staat dus voor twee uitdagingen: nog energiezuiniger gaan bouwen én wennen aan de nieuwe indicatoren. Want doordat bij BENG drie losse eisen gesteld worden, is het minder makkelijk om een ‘slecht’ ontwerp te compenseren met extra (installatietechnische) maatregelen. Bij BENG moet aan alle drie de indicatoren voldaan worden. Met name de eerste eis aan de energiebehoefte blijkt een lastige te zijn. Het bouwkundig ontwerp moet vanaf het allereerste schetsontwerp al goed zijn: een opgave voor de architect in samenspraak met zijn (bouwfysisch) adviseurs.

BENG in ENORM

Om zo concreet mogelijk kennis te maken met BENG en berekeningen uit te voeren, is een tool beschikbaar. In de nieuwste versie (V3.1) van het softwarepakket ENORM van DGMR zijn ter informatie de BENG-indicatoren opgenomen. Dit stelt de gebruikers van ENORM in de gelegenheid om ervaring op te doen met de indicatoren.

Om een eerste gevoel te krijgen over de indicatoren: De woning uit het plaatje heeft een EPC van 0,21 en voldoet daarnaast aan de concept BENG-eisen voor woningbouw. De woning heeft een zeer goede isolatie (Rc 7 a 8 en triple glas), balansventilatie met WTW, warmtepomp en een beperkte hoeveelheid PV op het dak. Uiteraard zijn er ook andere oplossingsrichtingen om aan de BENG-eisen te voldoen. Binnenkort zullen wij hierover een vervolgartikel publiceren.

Meer informatie

Meer weten over de consequenties van BENG? Tijdens de DGMR KennisEvents komt dit thema aan de orde: 7 april a.s. in Den Haag, 21 april in Arnhem en 19 mei in Emmen. Zie: http://dgmr.nl/kennisevent.php

Meer informatie over ENORM op de website DGMR software.

Auteur: ir. Ieke Kuijpers-Van Gaalen MBA | DGMR Raadgevende Ingenieurs B.V. | www.dgmr.nl

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c40 c225 c301
Whitepaper met oplossingen voor netcongestie

Whitepaper met oplossingen voor netcongestie

De whitepaper ‘Watt nu?’ helpt je je kennis op te vijzelen over netcongestie en mogelijke oplossingen. Het volraken van het elektriciteitsnet hoeft ...

Lees verder

c21 c225 c265 c301
Beter benutten van het elektriciteitsnet om netkosten te drukken

Beter benutten van het elektriciteitsnet om ...

De investeringskosten tot 2040 kunnen met 30 miljard euro worden verlaagd. Dat vindt de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). Zoals het er nu voor staat, ...

Lees verder

c21 c225 c243
Toekomstbestendig wonen: nieuw Deltaplan?

Toekomstbestendig wonen: nieuw Deltaplan?

De klok tikt richting 2050, en de uitdaging is gigantisch: de bestaande bouw moet in hoog tempo verduurzamen, om Nederland klimaatneutraal te maken. Het is een ...

Lees verder

c21 c225
STOER: Versimpelen én verduurzamen? Denk mee!

STOER: Versimpelen én verduurzamen? ...

Het STOER-team klaarde een flinke klus: honderden voorstellen uit het veld zijn geanalyseerd en omgezet in een concreet conceptadvies. Een eerste stap richting ...

Lees verder

c21 c225 c302
CSRD en CO2: van uitdaging naar succes

CSRD en CO2: van uitdaging naar succes

Een CO2-rapportage als een slimme bouwsteen voor volledige CSRD-compliance. Het verduurzamen van je organisatie staat centraal in een webinar, dat je helpt om te ...

Lees verder

c21 c140 c185 c225
NMD verduidelijkt hergebruik en losmaakbaarheid

NMD verduidelijkt hergebruik en losmaakbaarheid

De Stichting Nationale Milieudatabase (NMD) publiceerde een toelichting over hoe hergebruik en losmaakbaarheid worden meegenomen in milieuprestatieberekeningen ...

Lees verder

c21 c225 c243
De slimste aanpak voor vastgoedverduurzaming

De slimste aanpak voor vastgoedverduurzaming

Wet- en regelgeving wordt strenger en banken stellen steeds hogere duurzaamheidseisen bij de herfinanciering van vastgoed. Gebouwen toekomstbestendig maken is enerzijds ...

Lees verder

c21 c225
Eindhoven bouwt door: 189 appartementen in Gildekwartier

Eindhoven bouwt door: 189 appartementen in Gildekwartier

Op donderdag 27 maart werd de feestelijke start van de bouw van het Gildekwartier gevierd. Wethouder Mieke Verhees verrichtte de starthandeling, een ferme klap ...

Lees verder

c21 c225
Invloed van veranderend energielandschap op de groepenkast

Invloed van veranderend energielandschap op ...

We gebruiken meer duurzame energiebronnen om de toekomst van de planeet te beschermen. Daarbij vertrouwen we in onze huizen steeds meer op elektriciteit in de vorm ...

Lees verder

c21 c40 c225 c243 c301
Handreiking voor gebiedsontwikkeling ondanks netcongestie

Handreiking voor gebiedsontwikkeling ondanks ...

Met de handreiking Netbewuste Gebiedsontwikkeling krijgen gemeenten, netbeheerders en ontwikkelaars een praktische leidraad met concrete handvaten om gebiedsontwikkeling ...

Lees verder

c21 c41 c225 c260
Koningin Máxima brengt bezoek aan biobased bouwen project

Koningin Máxima brengt bezoek aan biobased ...

Biobased bouwen wint in Nederland de afgelopen jaren aan terrein. De provincie Noord-Brabant kan hierbij gezien worden als pioniersgebied, waar ketenpartners als ...

Lees verder

c21 c140 c185 c225 c260
Circular Award voor Fryske Vezelhennepdeal

Circular Award voor Fryske Vezelhennepdeal

De Fryske Vezelhennepdeal heeft tijdens de Nationale Conferentie Circulaire Economie een Circular Award gewonnen.

Lees verder

Reacties

Voor nieuwbouw van rijtjeswoningen gaat dit wel lukken. Voor de veel complexere utiliteitsbouw zijn er misschien betere benaderingen te vinden waarbij een goed binnenklimaat, gebruikskwaliteit, ontwerpvrijheid en energieneutraliteit worden gegarandeerd.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up