'Wij maken de blauwdruk voor de future city'

timer5 min
'Wij maken de blauwdruk voor de future city'

Om de stad van de toekomst vorm te geven is de transitie naar duurzame warmtevoorziening in gebouwen essentieel. Met de wijk voor wijk-aanpak uit het klimaatakkoord is het zoeken naar kansrijke alternatieven. Naast all-electric en warmtenetten maakt bodemenergie een opmars, een techniek die zowel grondgebonden woningen als hoogbouw #VanGasLos kan maken.

Voor het samenwerkingsverband Vaillant Group Netherlands B.V. en Helena Sustainable Innovations B.V. is deze innovatie gesneden koek en ligt de uitdaging in de opschaling en de toepassing ervan. Bodemenergie an sich is niet zo spannend, maar het wordt pas leuk als je deze techniek combineert en er een totaalconcept uitkomt. “Om invulling te geven aan de grote opgave die we voor ons hebben combineren we bodemenergie met een warmtepomp en speciale zonnepanelen”, geeft Leo Janssen van Vaillant Group Netherlands B.V. aan. “Als je de bodemlus installeert, heb je ook een aansluiting voor een warmtepomp. De volgende stap is om de cv-ketel vaarwel te zeggen en uit de woning te halen. Daardoor gebruikt de bewoner voortaan stroom om te verwarmen.”

Daardoor stijgt de stroomvraag. Om zelfvoorzienend te zijn worden op het dak pv-panelen geïnstalleerd. “De uitdaging zit dan nog in het regenereren van de warmtebron”, geeft Fred Verhaaren van Helena Sustainable Innovations B.V. aan. “De warmte die je in de winter aan de bodem onttrekt, moet ook weer gecompenseerd worden met nieuwe warmte. Dat doe je op drie manieren. Ten eerste gebruik je warmte van omliggende grond. Verder koel je in de zomer de woning met vloerverwarming en maak je gebruik van pvt-panelen, waarmee je niet alleen stroom opwekt maar ook warm water maakt met het thermische paneel wat achter het PV-paneel is bevestigd. Deze warmte gebruiken we in de winter om de warmtepomp te voeden. Door de hogere bron temperatuur heeft de warmtepomp een hoger rendement.”

'Wij maken de blauwdruk voor de future city'

Kracht in combinatie

Met het uitgedachte concept won het samenwerkingsverband de All Electric Challenge, een concept- en innovatie-uitdaging om grote stappen te zetten binnen verduurzaming. “Een belangrijk onderdeel van deze challenge is dat het concept op grote schaal toepasbaar moet zijn”, geeft Janssen aan. Onze oplossing kan een groot deel van de Nederlandse vastgoedvoorraad onder handen nemen. Zowel grondgebonden woningen als hoogbouw kunnen hiermee verduurzaamd worden.” Het tweetal benadrukt dat de individuele technieken zich al eerder in de markt lieten gelden, maar dat juist de combinatie telt. “Het is stuk voor stuk proven technology,dat we samenbrengen tot één concept”, aldus Verhaaren.    

De uitdagingen bij de toepassing van bodemenergie zijn vooral van financiële aard: het is vanzelfsprekend duurder dan het implementeren van een cv-ketel in een A-label woning. Laatstgenoemde ambitie leidt echter niet tot een volledig gasloze woningvoorraad. “En daar moeten we wel naartoe”, vindt Janssen. “Wij proeven in de markt dat er een beperkte financiële ruimte is. Juist om die reden maken we de businesscase sluitend om dit totaalpakket aan te pakken.” Met de oplossing blijven woonlasten gelijk, terwijl de financiering moet worden terugverdiend met de energiebesparing. “Bij een tussenwoning kom je inclusief de bodemlus uit op kosten rond de € 12.500”, berekent Verhaaren. “Er zijn diverse subsidies in verwerkt, waaronder de ISDE, om dit bedrag verder terug te brengen. Dankzij de programmalijn ‘Aardgasvrije wijken’ van RVO.nl die nu loopt, kunnen we de businesscase sluiten.”

'Wij maken de blauwdruk voor de future city'

Het samenwerkingsverband won de All Electric Challenge  

Opschalen en uitvoeren

Een proefproject met koopwoningen staat op stal om te laten zien dat deze aanpak werkt. Naast Vaillant Group Netherlands B.V. en Helena Sustainable Innovations B.V. zijn een installateur, zonnepanelenspecialist, financieringsspecialist, netbeheerder, gemeente en provincie betrokken bij een project in Landsingerland, opgedeeld in verschillende fases. “Met dit collectief werken we aan een wijk van 900 woningen”, verduidelijkt Verhaaren. “Fase 1 omvatte de proefwoning, die we eind 2017 opleverden. Daaruit blijkt dat bewoners vooral een product willen dat werkt en uitvoerig getest is. “Die wil vooral niet te veel overlast en niet te veel geluidsoverlast. Het voordeel van bodemenergie is dat je geen buitenunit hebt en dit geen overlast geeft.” Na de eerste fase worden de lessons learned toegepast in fase 2, een huizenblok van 58 woningen, dat door de Provincie Zuid-Holland met een bijdrage wordt gefinancierd. “De helft van de bewoners gaf aan geïnteresseerd te zijn om het totaalpakket toe te passen.” In fase 3 worden 500 woningen aangepakt en daarvoor heeft de gemeente inmiddels een aanvraag ingediend bij het Rijk in het kader van “grootschalige proeftuinen – aardgasvrije wijken”.     

Na dit proefproject kan het concept verder de markt in. Om de oplossing te kunnen gebruiken moeten de gebouwschil en het ventilatiesysteem op het woningniveau label A of B zitten. “Hierdoor kom je bijna op het niveau Nul-op-de-Meter”, vertelt Janssen. “Een volgende stap is om de uitdagingen op te lossen rondom energieopslag en de discrepantie tussen vraag en aanbod van energie. In de zomer is je opwekking heel hoog met een lage vraag en in de winter is dit omgedraaid.” Energieopslag is daarom een belangrijk onderdeel van de verduurzaming van een gebouw. Energie-uitwisseling tussen gebouwen en met de elektrische auto is dan gemeengoed. “Wij willen nu al de blauwdruk maken voor deze future city. We onderzoeken dan ook of we samen met Stedin tot oplossingen kunnen komen om de elektrische auto te gebruiken als accu, om energie op te slaan en op cruciale momenten terug te kunnen leveren aan de woning.”

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c26 c185 c237
Oogsten van materialen uit universiteitspand gestart

Oogsten van materialen uit universiteitspand ...

Het oogsten van materialen uit het voormalige pand van afdeling Logistiek & Milieu, op het zuiden van de TU Delft-campus, is ook meteen het startsein voor nieuwbouw. ...

Lees verder

c21 c26 c185
108 duurzame initiatieven voor bankkantoor Rotterdam

108 duurzame initiatieven voor bankkantoor Rotterdam

Het meest duurzame ING bankkantoor staat in Rotterdam. Dankzij 108 duurzame initiatieven behaalt het gebouw aan de Coolsingel een Building Circularity Index (BCI) ...

Lees verder

c21 c26 c41 c134 c243 c265
Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero van Breda

Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero ...

Gezondheid en duurzaamheid zijn speerpunten van de gebiedsontwikkeling Hero van Breda. Voor de realisatie van het eerste woongebouw ‘De Meeker’ ondertekenden ...

Lees verder

c21 c26 c40 c185 c243
Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe sporthal

Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe ...

Een nieuwe sporthal met aangrenzende horecavoorzieningen komt in de nieuwe wijk Lincolnpark in Hoofddorp. Overdag wordt deze gebruikt door de twee nabijgelegen ...

Lees verder

c21 c26 c120
Kantoorgebouw weer toekomstbestendig dankzij transformatie

Kantoorgebouw weer toekomstbestendig dankzij ...

Het kantoorgebouw Glashaven, op het Wijnhaven-eiland in het centrum van Rotterdam, werd aangeschaft door Amvest. Het bestaande gebouw krijgt een transformatie tot ...

Lees verder

c21 c26 c41 c160 c185 c260
10R-model voor integraal ontwerp faculteit

10R-model voor integraal ontwerp faculteit

Voor de renovatie van de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht werd een integraal ontwerp ontwikkeld volgens de 10 R’en van circulair bouwen. ...

Lees verder

c21 c26 c41 c260
Wooncoöperatie voor ontwikkeling biobased woontoren Meerland

Wooncoöperatie voor ontwikkeling biobased ...

Het project Salix wordt uitgevoerd door een samenwerkingsverband, waarbij bewoners een wooncoöperatie vormen. De bouw van het project is biobased. “Een ...

Lees verder

c21 c26 c168
Smart Home-oplossingen in toekomstbestendig houten appartementencomplex

Smart Home-oplossingen in toekomstbestendig ...

HAUT is het hoogste hybride houten gebouw van Nederland én kreeg een BREEAM-NL Outstanding ontwerpcertificaat. 52 appartementen van het met hout geconstrueerde ...

Lees verder

c21 c26
<span>Groen en energiezuinig nieuwbouwplan voor de Heemtuinen </span>

Groen en energiezuinig nieuwbouwplan voor de ...

Nieuwbouwproject De Heemtuinen in Vlaardingen krijgt een groen, duurzaam en energiezuinig nieuwbouwplan. In totaal bestaat De Heemtuinen uit 178 woningen, die komen ...

Lees verder

c21 c26 c40 c122
Hergebruikte materialen toegepast bij renovatie gemeentehuis Roosendaal

Hergebruikte materialen toegepast bij renovatie ...

De Brabantse gemeente Roosendaal laat haar voorbeeldfunctie zien met de renovatie van het gemeentehuis. Mede dankzij een geslaagde ketensamenwerking werd een speciaal ...

Lees verder

c21 c26 c160 c243
Startbouwimpuls voor betaalbare en gezonde woningen

Startbouwimpuls voor betaalbare en gezonde woningen

Het startschot klonk voor de bouw van 264 betaalbare en gezonde woningen aan het Berlijnplein in Leidsche Rijn Centrum. BLOEI 030 bestaat uit 156 sociale huurwoningen ...

Lees verder

c21 c26 c185
Circulaire renovatie van boerderij Het Woldhuis

Circulaire renovatie van boerderij Het Woldhuis

Op 9 januari 2023 is de restauratie gestart van Het Woldhuis 13 op Landgoed het Woudhuis. Deze monumentale langgevelboerderij uit 1865 werd gebruikt als woning. ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up